راههای کنترل بحران آب

بخش کشاورزی استان با این واقعیت روبروست که درآینده بایستی ضمن مصرف آب کمتر تولید بیشتری را عرضه نماید لذا با مدیریت صحیح منابع آب و بااستفاده از دانش و فناوریهای نوین باید درجهت ارتقاء بهره وری از منابع آب،افزایش کارایی مصرف آب ،افزایش راندمان آبیاری و افزایش عملکرد در واحد سطح گامهای اساسی را برداشت. راندمان آبیاری در کشور طبق گزارشات FAO در سال 2000  32 درصد بوده و طبق گزارشات معاونت امور زیربنایی در سال 83 حدود 40 درصد بوده است درحالیکه در اکثر کشورهایی که ازنظر اقلیمی،اجتماعی و اقتصادی مشابه ایران می باشند راندمان آبیاری به مراتب بالاتر از کشور ما می باشد به طوریکه راندمان آبیاری براساس گزارش فائو در سال 2000 در لیبی 60 درصد،هند 54 درصد،مصر 53 درصد،سوریه 45 درصد،پاکستان 44 درصد،عربستان 43 درصد،ترکیه 40 درصد،چین 36 درصد،ایران 32 درصد بوده است. -کارآیی مصرف آب از دیدگاه زراعی:کارایی مصرف اب، مقدار ماده خشکی که توسط گیاه به ازاء هر مترمکعب آب حاصل می گردد تعریف شده است مقدار ماده خشک تولیدشده به ازاء هر مترمکعب اب مصرفی در کشور ما در مقایسه با سایر کشورها بسیار پایین می باشد در دو استان اصفهان و گلستان که مطالعاتی دراین زمینه انجام شده در دشت برخوار اصفهان متوسط تولید ماده خشک به ازاء هر مترمکعب آب از 132 گرم تا 3832 گرم بر مترمکعب متغیر می باشد که کمترین آن مربوط به تنباکو و بیشترین آن مربوط به ذرت علوفه ای می باشد و متوسط کارآیی مصرف آب محصولات زراعی 800 گرم می باشد محصولاتی مانند ذرت علوفه ای،ذرت دانه ای،سیب زمینی،پیاز،یونجه و جو کارآیی مصرف آب بالاتری داشته اند. در دشت گرکان و گنبد نیز کارآیی مصرف آب از135 تا 1838گرم متغیر بوده که کمترین آن مربوط به ماش  و بیشترین آن مربوط به لوبیا می باشد و محصولاتی مانند گندم و جو،ذرت دانه ای،ذرت علوفع ای،سیب زمینی کارآیی مصرف آب بیشتری داشته اند و متوسط کارآیی مصرف آب محصولات زراعی دشت مذکور 641 گرم بر مترمکعب می باشد. راهکارهای پیشنهادی برای افزایش کارآیی مصرف آب: الف-بهینه سازی روشهای آبیاری و  افزایش کارآیی مصرف آب در اراضی زراعی ازطریق     اصلاح الگوی کشت محصولات زراعی     انتخاب ارقام پرمحصول و با کارآیی مصرف آب بالا و ترویج کشت آنها     اصلاح ژنتیکی گیاهان بااستفاده از تکنیکهای جدید (بیوتکنولوژی) و تولید ارقام با کارآیی مصرف آب بالا     تحقیقات روی ارقام مقاوم به شوری و خشکی و دستیابی به آن     بررسی و تحقیق درباره آرایش کاشت گیاهان زراعی مختلف             استفاده و ترویج مدیریت تلفیقی آب آبیاری و کودهای شیمیلیی     کاشت زود گیاهان به منظور فرار از خشکی و تنش     گسترش کشت ارقام با طول دوره رشد کوتاه و رشد اولیه سریع     بررسی درمورد تعیین ابعاد مناسب مزرعه به منظور بهبود راندمان آبیاری     بررسی و تحقیق درمورد تراکم بوته مطلوب در هکتار     افزایش راندمان آبیاری و یکپارچه سازی اراضی  ب-اصلاح ساختار آبیاری سنتی در مزارع و باغات:     تسریع در اجرای طرحهای یکپارچه سازی     ترویج استفاده از روشهای مناسب آبیاری     استفاده از آب برگشتی فاروها و نوارها     گسترش آموزش روشهای مدرن و کارآمد آبیاری سطحی ازقبیل آبیاری کابلی و موجی     استفاده از سیستمهای آْبیاری زیرزمینی و روشهای آبیاری زیرسطحی با حذف تبخیر از خاک ج-کاهش تبخیر ازسطح مزرعه:     ترویج و گسترش استفاده از مالچ طبیعی و مصنوعی     استفاده از روشهای بهزراعی درجهت کاهش تبخیر و تعرق و ترویج آن     کاهش تبخیر مستقیم در زمان آبیاری و اجتناب از آبیاری در اواسط روز د-استفاده از روشهای مناسب  مدیریت آبیاری به منظور کاهش تلفات آب:     تحقیق و بررسی و ترویج کشت نشایی     ترویج و توسعه استفاده از روشهای آبیاری تحت فشار در آبیاریهای اولیه     انجام اقدامات فنی نظیر کشت بذور جوانه دار شده و با کشت بذور غنی شده که سریع رشد نمایند ه-انجام کم آبیاری به منظور افزایش کارآیی مصرف آب:  کم آبیاری مصرف عامدانه و عالمانه کمتر آب به منظور افزایش تولید است که در آن باید به نکات زیر توجه نمود     انتخاب گیاه مناسب برای کم آبیاری (گیاهانی که دارای دوره رشد کوتاه راندمان مصرف آب بالا و مقاوم به خشکی هستند)     خاک مناسب برای کم آبیاری (خاکهای دارای ظرفیت نگهداری بالا)     کیفیت آب آبیاری (کیفیت آب باید خوب باشد)     عملیات زراعی (باید از روی منحنی تابع تولید،درآمد و هزینه تعیین گردد)     زمان آبیاری (باتوجه به رفتار گیاه که حداقل تأثیرات منفی را بر رشد آن داشته باشد)     روشهای اعمال کم آبیاری (بستگی به کیفیت آب و خاک دارد)     مصرف کود (به ویژه کودهای پتاسیم و روی نقش مهمی در تنظیم روزنه ها و کاهش تعرق گیاه دارند)

منبع : http://porseshemehr93.rozblog.comادامه مطـــلب در منبع...